Przełożony Generalny i Jego Rada
Stowarzyszenie Pomocników Mariańskich
Polski
English
Italiano
Español
Herb Zgromadzenia
Księży Marianów Niepokalanego Poczęcia
Najświętszej Maryi Panny
 |
Nowa wersja herbu Zgromadzenia Księży Marianów przygotowana |
HISTORIA I ROZWÓJ
Od samego początku istnienia Zgromadzenia jego Założyciel i pierwszy przełożony generalny bł. Stanisław Papczyński dostrzegał potrzebę posiadania pieczęci. Było to niezbędne w celu zabezpieczenia prawomocności dokumentów przedstawianych władzom kościelnym i cywilnym do zatwierdzenia instytutu i jego reguły, oraz dla nowych fundacji.
W biografii Założyciela, Ojca Stanisława Papczyńskiego, napisanej przez sługę Bożego, o. Kazimierza Wyszyńskiego, podane są następujące detale pierwszej pieczęci Zgromadzenia oraz dokonanych w niej zmian:
„I chociaż Zgromadzenie zostało założone pod tytułem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, to jednak [Założyciel] chciał najpierw swój zakon ubezpieczyć pieczęcią gołębicy trzymającej zieloną gałązkę, wyrażając [w ten sposób] nadzieję przetrwania niebezpieczeństw. Ta nadzieja spełniła się w 1722 roku. Jednak, kiedy o. Andrzej Deszpot został wybrany na urząd generała, jeszcze w tym samym roku zmienił pieczęć, umieszczając wizerunek Niepokalanie Poczętej Błogosławionej Maryi Dziewicy, dzięki której opiece ustąpił cały potok prześladowań. Pieczęć gołębicy została zamieniona na pieczęć wizerunku Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, i taka jest używana obecnie”.
Ze starych dokumentów wiemy, że w roku 1731 istniały dwie pieczęcie zakonu: mała i duża. Wszystkie listy przełożonych generalnych zawierały, oprócz ich podpisów, także pieczęć zakonu. Poza tym, każdemu klasztorowi zlecono uzyskać pieczęć z napisem wymieniającym nazwę klasztoru i wezwanie kościoła.
 |
Wielka pieczęć Zakonu Marianów z XVIII w. odciśnięta na |
Pieczęć, którą o. Wyszyński zabrał ze sobą w podróż
do Portugalii, gdzie w
roku 1754 założył nową fundację mariańską.
 |
Pieczęć Zgromadzenia przedstawiała wizerunek Matki Bożej Niepokalanej z kwiatem lilii w prawej ręce; miażdżącej stopą głowę węża. Głowę Matki Bożej otaczało 10 lub 12 gwiazd (10 być może nawiązując do Reguły dziesięciu cnót ewangelicznych NMP, na którą Marianie składali wówczas śluby zakonne). Postać Najświętszej Maryi Panny otaczała promienista aureola.
Oprócz kilku nieistotnych detali, powyższy opis odzwierciedla dokładnie odciski osiemnastowiecznej pieczęci mariańskiej, zachowane do naszych czasów. Zakon używał tej pieczęci aż do początku XX stulecia, czyli do chwili jego odnowy i reformy dokonanej przez bł. arcybiskupa Jerzego Matulaitisa-Matulewicza. Świadczy o tym odcisk pieczęci zakonu, która widnieje na liście skierowanym 7 sierpnia 1910 roku do Stolicy Apostolskiej przez o. Wincentego Sękowskiego. We wspomnianym piśmie o. Sękowski prosi o ponowne zatwierdzenie Zgromadzenia oraz jego odnowionych Konstytucji.
 | ||
|
PRO CHRISTO ET ECCLESIA
Pieczęć mariańskiego domu zakonnego na Warszawskich Bielanach umieszczona na dokumencie z listopada 1923 roku.
|
Odnowiona wspólnota mariańska szybko powróciła do swego dawnego symbolu. Po krótkim okresie „wypróbowywania” różnorakich sposobów przedstawienia Niepokalanej na pieczęci Zgromadzenia, Jej wizerunek zaczyna coraz bardziej zbliżać się do tego, który był używany w ubiegłych stuleciach. Postać Maryi otacza promienista aureola, a w ręku trzyma Ona kwiat lilii. Wieniec z 12 gwiazd otacza Jej głowę. Prawo odnowionego Zgromadzenia w sposób następujący określa symbolizm mariańskiego godła:
„Pieczęć Zgromadzenia, której używają przełożeni, ma wizerunek Najświętszej Maryi Panny Niepokalanej z napisem wymieniającym tytuł odnośnego przełożonego. Prokurator i ekonom generalny posługują się również taką pieczęcią, każdy z właściwym sobie napisem. Inni urzędnicy za pozwoleniem przełożonych używają pieczęci z monogramem Najświętszej Maryi Panny (…)”.
(Z Dyrektorium Zgromadzenia Księży Marianów, § 194.)
 |
Pieczęć Zgromadzenia Księży Marianów umieszczona na dokumencie, podpisanym przez bł. Jerzego Matulaitisa-Matulewicza w dniu 14 kwietnia 1922 roku w Wilnie. |
W tym miejscu należy zaznaczyć, że prawodawstwo mariańskie oddaje właściwy szacunek godła Zgromadzenia użytemu na pieczęci. Dyrektorium mariańskie dokładnie określa osoby uprawnione do używania pieczęci z wizerunkiem Niepokalanej. Do tej grupy osób „uprzywilejowanych” należą tylko przełożeni wszystkich szczebli, a także dwaj urzędnicy generalni Zgromadzenia: prokurator i ekonom. Pozostali oficjałowie za zgodą przełożonych używają pieczęci z monogramem Najświętszej Maryi Panny.
 |
 |
||||
Symbol marianów – wizerunek Niepokalanego Poczęcia NMP widniejący na stronie tytułowej Konstytucji odnowionego Zgromadzenia, wydanych drukiem w roku 1930. |
Wizerunek Matki Bozej Niepokalanej z okladki amerykanskiego wydania Statutow Stowarzyszenia Pomocnikow Marianskich. |
||||
|
|
 |
 |
 |
 |
||||||||
|
Pieczęć przełożonego generalnego o. Franciszka Bučysa, 1931 rok.
|
Pieczęć przełożonego prowincji amerykańskiej z roku 1943.
|
Sigillum Maius – Wielka Pieczęć Zgromadzenia Księży Marianów odciśnięta na dokumencie wystawionym przez sekretarza prowincji amerykańskiej
|
Wielka Pieczęć Zgromadzenia Księży Marianów widniejąca na oficjalnym dokumencie wystawionym przez przełożonego generalnego o. Franciszka Bučysa w dniu 18 maja 1948 roku.
|
 |
 |
 |
||||||
|
|
|
||||||
© Przykłady suchych pieczęci wżywanych przez Zgromadzenie w 2 poł. XX wieku. | ||||||||
W dzisiejszej rzeczywistości, wymagającej obecności Zgromadzenia w różnorakich środkach masowego przekazu, zaistniała potrzeba stworzenia jednolitej formy emblematu – czy jak ktoś woli herbu, który stałby się przejrzystym i zwięzłym ikonograficznym symbolem Zgromadzenia, zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz wspólnoty. Dlatego też Kapituła Generalna z roku 1999 uchwaliła poniższą deklarację:
Kapituła Generalna powodowana troską o osiągnięcie większej jedności w Zgromadzeniu oraz idąc za przykładem innych zakonów, dostrzega potrzebę ustalenia symbolu graficznego, służącego łatwej identyfikacji Zgromadzenia na zewnątrz. Symbol taki istnieje i używany jest z pożytkiem od szeregu już lat we wszystkich niemal prowincjach Zgromadzenia. Łączy on w sobie w soborowym duchu starodawny symbol wspólnoty mariańskiej, którym jest wizerunek Najświętszej Maryi Panny Niepokalanej z hasłem Zgromadzenia nadanym mu przez Ojca Odnowiciela. Herb ten wyraża w zwięzłej formie ikonograficzno-słownej charakter naszego Zgromadzenia: charyzmat, misję i główne rysy.
Maryjny rys mariańskiego herbu symbolizuje na nim postać Niepokalanej umieszczona na tarczy. Natomiast napis na szarfie (pod tarczą) Pro Christo et Ecclesia z jednej strony łączy się z działalnością bł. abpa Jerzego, a z drugiej nawiązuje do VIII rozdziału soborowej Konstytucji dogmatycznej o Kościele zatytułowanego „Błogosławiona Maryja Dziewica Boża Rodzicielka w tajemnicy Chrystusa i Kościoła."
(Z Deklaracji Kapituły Generalnej Zgromadzenia Księży Marianów z 1999 roku.)
Dlatego też, pragnąc nadać moc prawną istniejącemu zwyczajowi używania herbu, Kapituła Generalna nakazuje jego natychmiastowe wprowadzenie jako jednolitego emblematu do użytku całego Zgromadzenia. Jednocześnie, Kapituła zezwala członkom wspólnoty na używanie tego herbu (np., na papierze listowym Zgromadzenia, w publikacjach itd.), aby występował jako znak rozpoznawczy i identyfikacyjny Zgromadzenia.
 |
Rosita Bartoszewska, artysta plastyk z Warszawy, była autorką wizerunku Matki Bożej Niepokalanej użytego jako godło w powyższyn herbie. Wizerunek ten powstał z okazji obchodów 300. Zgromadzenia. Projekt tarczy i wstęgi z mottem, które dopełniają całości herbu, są autorstwa ks. Leszka Czeluśniaka MIC i Williama Sosy z USA. |
Ustanowienie jednolitego herbu mariańskiego stworzyło doskonałą okazję, aby „zaprezentować światu” hasło Zgromadzenia: Pro Christo et Ecclesia (Za Chrystusa i Kościół), nadane Marianom przez błogosławionego Ojca Odnowiciela. Hasło to określa działania podejmowane przez Zgromadzenie w przeciągu ostatniego stulecia jego istnienia.
 |
 |
 |
||
© Jedna ze współczesnych wersji pieczęci używanej przez Zgromadzenie. |
Wyrzeźbiony w drzewie herb mariański eksponowany w Narodowym Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Stockbridge, w stanie Massachusetts (USA). |
© Jedna ze współczesnych wersji tzw. suchej pieczęci używanej przez Zgromadzenie. |
Owocem obchodzonego w 2009 roku jubileuszu 100. lecia odnowy i reformy Zgromadzenia było zwrócenie się z prośbą o wykonanie nowej wersji herbu do p. Tomasza Steifera, gdańskiego artysty plastyka, a jednocześnie historyka sztuki i członka-założyciela Polskiego Towarzystwa Heraldycznego.
Jednym z głównych motywów tej inicjatywy była chęć stworzenia graficznego symbolu wspólnoty, który jeszcze wyraziściej łączyłby w swej ekspresji stare godło marianów, używane w pierwszych wiekach istnienia Instytutu z hasłem nadanym odnowionemu Zgromadzeniu przez bł. abp Jerzego Matulaitisa-Matulewicza.
Obecna wersja herbu jest wykonana zgodnie z powszechnie obowiązującymi zasadami heraldyki, a postać Maryi jest kopią wyobrażenia zastosowanego w XVIII-wiecznej mariańskiej pieczęci. Sam herb nawiązuje też do stylistyki baroku, czyli okresu, w którym powstało Zgromadzenie.
Nowa wersja herbu została zatwierdzona do użytku w całym Zgromadzeniu, dekretem Przełożonego Generalnego o. Jana M. Rokosza MIC, z 3 listopada 2009 roku.
 |
 |
||
© Najnowsza wersja pieczęci |
© Najnowsza wersja pieczęci |
||
 |
 |
||
|
© Odcisk najnowszej mariańskiej
|
© Najnowsza wersja tzw. suchej pieczęci |
