prot. n. 195\/09\/I<\/a>).
\nKatecheza Jana Paw\u0142a II:\u00a0Dar Odpustu<\/i>, Audiencja generalna, Rzym, dnia 29 wrze\u015bnia 1999 r.<\/p>\nDar Odpustu<\/i><\/b>
\nJan Pawe\u0142 II, Audiencja Generalna, 29 wrze\u015bnia 1999<\/p>\n
\u00a0 \u00a0 1. Om\u00f3wimy dzisiaj temat \u015bci\u015ble zwi\u0105zany z sakramentem pokuty i jednocze\u015bnie \u0142\u0105cz\u0105cy si\u0119 w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny z obchodami Jubileuszu: my\u015bl\u0119 tutaj o darze odpustu, kt\u00f3rego w roku jubileuszowym udziela si\u0119 z wyj\u0105tkow\u0105 hojno\u015bci\u0105, zgodnie z zaleceniami bulli\u00a0Incarnationis mysterium<\/i>\u00a0oraz za\u0142\u0105czonymi do niej rozporz\u0105dzeniami Penitencjarii Apostolskiej.
\nJest to temat nader delikatny: w przesz\u0142o\u015bci by\u0142 on \u017ar\u00f3d\u0142em licznych nieporozumie\u0144, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y nawet do naruszenia jedno\u015bci mi\u0119dzy chrze\u015bcijanami. W kontek\u015bcie aktualnych post\u0119p\u00f3w w dziedzinie ekumenizmu Ko\u015bci\u00f3\u0142 uwa\u017ca, \u017ce ta staro\u017cytna praktyka, pojmowana jako istotny wyraz Bo\u017cego mi\u0142osierdzia, powinna by\u0107 dobrze rozumiana i przyjmowana. Do\u015bwiadczenie wskazuje bowiem, \u017ce odpusty traktowane by\u0142y niekiedy z lekcewa\u017ceniem, co prowadzi\u0142o do marnowania Bo\u017cego daru i rzuca\u0142o cie\u0144 na prawdy i warto\u015bci zawarte w nauczaniu Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n
2. Punktem wyj\u015bcia do zrozumienia istoty odpustu jest bogactwo Bo\u017cego mi\u0142osierdzia, kt\u00f3re objawi\u0142o si\u0119 w krzy\u017cu Chrystusa. Ukrzy\u017cowany Jezus jest wielkim \u00abodpustem\u00bb ofiarowanym przez Ojca ludzko\u015bci jako przebaczenie win i zaproszenie do synowskiego \u017cycia (por. J, 12-13) w Duchu \u015awi\u0119tym (por. Ga 4, 6; Rz 5, 5; 8, 15-16).
\nJednak\u017ce dar ten, zgodnie z logik\u0105 przymierza, kt\u00f3re stanowi centrum ca\u0142ej ekonomii zbawienia, nie mo\u017ce do nas dotrze\u0107, je\u015bli my sami go nie przyjmiemy i na\u0144 nie odpowiemy.
\nW \u015bwietle tej zasady nietrudno zrozumie\u0107, \u017ce pojednanie z Bogiem, kt\u00f3re z jednej strony opiera si\u0119 na bezinteresownym i obfitym mi\u0142osierdziu, z drugiej oznacza \u017cmudny proces, w kt\u00f3rym cz\u0142owiek uczestniczy przez sw\u00f3j osobisty wysi\u0142ek, a Ko\u015bci\u00f3\u0142 przez swe dzie\u0142o sakramentalne. Aby uzyska\u0107 przebaczenie grzech\u00f3w pope\u0142nionych po chrzcie, \u00f3w proces musi znale\u017a\u0107 swoje uwie\u0144czenie w sakramencie pokuty, ale trwa on r\u00f3wnie\u017c po zako\u0144czeniu jego celebracji. Cz\u0142owiek musi by\u0107 bowiem stopniowo \u00abuzdrowiony\u00bb z negatywnych konsekwencji, jakie pozostawi\u0142 w nim grzech (a kt\u00f3re tradycja teologiczna nazywa \u00abkarami\u00bb i \u00ab\u015bladami\u00bb grzechu).<\/p>\n
3. Teza, \u017ce po uzyskaniu przebaczenia sakramentalnego nale\u017cy jeszcze ponie\u015b\u0107 kary doczesne, mog\u0142aby si\u0119 wydawa\u0107 na pierwszy rzut oka niezbyt sp\u00f3jna. Stary Testament pokazuje nam jednak, \u017ce ponoszenie kar wynagradzaj\u0105cych po uzyskaniu przebaczenia jest czym\u015b normalnym. B\u00f3g bowiem, kt\u00f3ry m\u00f3wi o sobie, \u017ce jest \u00abmi\u0142osierny i lito\u015bciwy (…), przebaczaj\u0105cy niegodziwo\u015b\u0107, niewierno\u015b\u0107, grzech\u00bb, dodaje: \u00ablecz nie pozostawiaj\u0105cy go bez ukarania\u00bb (Wj 34, 6-7). W Drugiej Ksi\u0119dze Samuela kr\u00f3l Dawid pokornie wyznaje, \u017ce pope\u0142ni\u0142 grzech ci\u0119\u017cki, dzi\u0119ki czemu uzyskuje Bo\u017ce przebaczenie (por. 2 Sm 12, 13), ale nie zwalnia go to od zapowiedzianej kary (por. 2 Sm 12, 11; 16, 21). Ojcowska mi\u0142o\u015b\u0107 Bo\u017ca nie wyklucza kary, cho\u0107 trzeba j\u0105 zawsze pojmowa\u0107 w \u015bwietle mi\u0142osiernej sprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3ra przywraca naruszony porz\u0105dek dla dobra samego cz\u0142owieka (por. Hbr 12, 4-11).
\nW takim kontek\u015bcie kara doczesna oznacza stan cierpienia cz\u0142owieka, kt\u00f3ry chocia\u017c jest ju\u017c pojednany z Bogiem, pozostaje jeszcze naznaczony \u00ab\u015bladami\u00bb grzechu, kt\u00f3re nie pozwalaj\u0105 mu ca\u0142kowicie otwiera\u0107 si\u0119 na \u0142ask\u0119. Dlatego w\u0142a\u015bnie, aby uzyska\u0107 ca\u0142kowite uzdrowienie, grzesznik wezwany jest do podj\u0119cia drogi oczyszczenia, kt\u00f3ra doprowadzi go do pe\u0142ni mi\u0142o\u015bci.
\nNa tej drodze mi\u0142osierdzie Bo\u017ce wychodzi cz\u0142owiekowi naprzeciw i ofiaruje mu szczeg\u00f3ln\u0105 pomoc. Kara doczesna spe\u0142nia rol\u0119 \u00ablekarstwa\u00bb w takiej mierze, w jakiej cz\u0142owiek czuje si\u0119 wezwany do g\u0142\u0119bokiego nawr\u00f3cenia. Taki jest r\u00f3wnie\u017c sens \u00abzado\u015b\u0107uczynienia\u00bb wymaganego przez sakrament pokuty.<\/p>\n
4. Sens odpust\u00f3w nale\u017cy zatem odczyta\u0107 w kontek\u015bcie pe\u0142nej odnowy cz\u0142owieka na mocy \u0142aski Chrystusa Odkupiciela przez pos\u0142ug\u0119 Ko\u015bcio\u0142a. Historycznie wywodz\u0105 si\u0119 one ze \u015bwiadomo\u015bci staro\u017cytnego Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142, \u017ce mo\u017ce da\u0107 wyraz mi\u0142osierdziu Bo\u017cemu \u0142agodz\u0105c kanoniczne pokuty zadane dla sakramentalnego odpuszczenia grzech\u00f3w. Jednak\u017ce temu \u0142agodzeniu odpowiada\u0142o zawsze podj\u0119cie zobowi\u0105za\u0144 osobistych i wsp\u00f3lnotowych, kt\u00f3re zast\u0119pczo spe\u0142nia\u0142y \u00abuzdrowicielsk\u0105\u00bb funkcj\u0119 kary.
\nMo\u017cemy teraz zrozumie\u0107, \u017ce \u00abodpust jest to darowanie przed Bogiem kary doczesnej za grzechy, zg\u0142adzone ju\u017c co do winy. Dost\u0119puje go chrze\u015bcijanin odpowiednio usposobiony i pod pewnymi okre\u015blonymi warunkami, za po\u015brednictwem Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry jako szafarz owoc\u00f3w odkupienia rozdaje i prawomocnie przydziela zado\u015b\u0107uczynienie ze skarbca zas\u0142ug Chrystusa i \u015bwi\u0119tych\u00bb (Enchiridion indulgentiarum, Normae de indulgentiis<\/i>, Libreria Editrice Vaticana 1999, s. 21; por. KKK, 1471).
\nIstnieje zatem skarb Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry poprzez odpusty jest niejako \u00abrozdzielany\u00bb. Tego rozdzielania nie nale\u017cy pojmowa\u0107 jako swego rodzaju mechanicznej dystrybucji, tak jakby chodzi\u0142o o \u00abrzeczy\u00bb. Jest ono raczej wyrazem pe\u0142nej ufno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a, \u017ce jest wys\u0142uchiwany przez Ojca, gdy ze wzgl\u0119du na zas\u0142ugi Chrystusa, a tak\u017ce \u2014 za Jego przyzwoleniem \u2014 na zas\u0142ugi Matki Boskiej i \u015bwi\u0119tych, prosi Go o zmniejszenie lub przekre\u015blenie bolesnego aspektu kary, pog\u0142\u0119biaj\u0105c jej wymiar leczniczy poprzez inne rodzaje dzia\u0142ania \u0142aski. W niezg\u0142\u0119bionej tajemnicy Bo\u017cej m\u0105dro\u015bci ten dar wstawiennictwa mo\u017ce by\u0107 u\u017cyteczny r\u00f3wnie\u017c dla wiernych zmar\u0142ych, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 z jego owoc\u00f3w stosownie do swej sytuacji.<\/p>\n
5. Widzimy wi\u0119c, \u017ce odpusty nie s\u0105 nigdy swoist\u0105 \u00abzni\u017ck\u0105\u00bb zwalniaj\u0105c\u0105 z obowi\u0105zku nawr\u00f3cenia, ale raczej stanowi\u0105 pomoc w bardziej zdecydowanym, ofiarnym i radykalnym realizowaniu tej powinno\u015bci. Jest ona tak wa\u017cna, \u017ce stan duchowy potrzebny do uzyskania odpustu zupe\u0142nego wyklucza \u00abwszelkie przywi\u0105zanie do jakiegokolwiek grzechu, nawet powszedniego\u00bb (Enchiridion indulgentiarum<\/i>, s. 25).
\nJest zatem w b\u0142\u0119dzie ten kto s\u0105dzi, \u017ce mo\u017cna otrzyma\u0107 ten dar po wykonaniu kilku zwyk\u0142ych czynno\u015bci zewn\u0119trznych. Przeciwnie, s\u0105 one wymagane jako wyraz nawr\u00f3cenia i wsparcie na tej drodze. Ukazuj\u0105 w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny wiar\u0119 w obfito\u015b\u0107 Bo\u017cego mi\u0142osierdzia oraz we wspania\u0142\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 komunii, kt\u00f3r\u0105 Chrystus urzeczywistni\u0142, jednocz\u0105c z sob\u0105 w spos\u00f3b nierozerwalny Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako swoje Cia\u0142o i Oblubienic\u0119.<\/p>\n
Do Polak\u00f3w uczestnicz\u0105cych w audiencji generalnej:<\/p>\n
\u00a0 \u00a0 Dzisiejsza katecheza po\u015bwi\u0119cona jest odpustom. W sakramencie pokuty dost\u0119pujemy odpuszczenia win, grzech\u00f3w. Odpuszczenie i odpust to brzmi podobnie, a jednak to drugie s\u0142owo: \u00abodpust\u00bb, dotyczy darowania kar doczesnych i w\u0142a\u015bnie ten temat odpust\u00f3w (indulgentiae<\/i>), jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cny w perspektywie Wielkiego Jubileuszu. Jubileusz bowiem jest czasem odpuszczenia grzech\u00f3w, pojednania z Bogiem i odpuszczenia kar \u2014 wielkim czasem odpustu.
\nZosta\u0142a wydana w zwi\u0105zku z tym specjalna instrukcja Penitencjarii Apostolskiej (Penitenzieria Apostolica<\/i>), kt\u00f3ra te sprawy szczeg\u00f3\u0142owo wyja\u015bnia. Odsy\u0142am do tej instrukcji wszystkich zainteresowanych. Niech B\u00f3g wszystkim b\u0142ogos\u0142awi.<\/p>\n
Jan Pawe\u0142 II, papie\u017c<\/p>\n<\/div>\n<\/div>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>